حفاظت از اضافه ولتاژ چیست؟
در سیستم های قدرت و تجهیزات الکترونیکی، حفاظت از اضافه ولتاژ یک فناوری حیاتی برای جلوگیری از افزایش ناگهانی ولتاژ و آسیب رساندن به تجهیزات یا سیستم ها است. اضافه ولتاژ ممکن است در اثر برخورد صاعقه، عملکرد سوئیچ، خرابی شبکه برق و دلایل دیگر ایجاد شود. اگر کنترل نشود، ممکن است منجر به عواقب جدی مانند خرابی عایق تجهیزات، فرسودگی مدار و حتی آتش سوزی شود. در این مقاله به طور مفصل تعریف، اصول، روش های رایج و داده های مربوط به حفاظت از اضافه ولتاژ معرفی می شود.
1. تعریف حفاظت از اضافه ولتاژ

حفاظت اضافه ولتاژ به پدیده ای اطلاق می شود که ولتاژ بیش از مقدار نامی تجهیزات یا سیستم را از طریق ابزارهای فنی محدود می کند و در نتیجه تجهیزات را از آسیب محافظت می کند. اضافه ولتاژها به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند:اضافه ولتاژ خارجی(مثل صاعقه) واضافه ولتاژ داخلی(مانند ولتاژهای گذرا ناشی از عملیات سوئیچینگ).
2. اصل حفاظت از اضافه ولتاژ
اصل اصلی حفاظت از اضافه ولتاژ کنترل ولتاژ در محدوده ایمن از طریق واکنش سریع و تخلیه انرژی اضافی است. دستگاههای حفاظتی متداول شامل صاعقهگیرها، وریستورها، لولههای تخلیه گاز و غیره میباشند. آنها میتوانند در زمانی که ولتاژ از آستانه فراتر رفت، به سرعت هدایت شوند و اضافه ولتاژ را به سیم زمین یا سایر مسیرهای امپدانس پایین وارد کنند.
3. روش های رایج حفاظت از اضافه ولتاژ
| روش حفاظتی | اصل کار | سناریوهای قابل اجرا |
|---|---|---|
| صاعقه گیر | از ویژگی های مقاومت غیر خطی برای هدایت جریان تخلیه در هنگام اضافه ولتاژ استفاده می کند | سیستم برق، ایستگاه پایه ارتباطی |
| واریستور (MOV) | هنگامی که ولتاژ از آستانه فراتر رود، مقاومت به شدت کاهش می یابد و انرژی را جذب می کند | تجهیزات الکترونیکی، لوازم خانگی |
| لوله تخلیه گاز | تشکیل مسیرهای کم امپدانس از طریق یونیزاسیون گاز | خطوط ارتباطی، حفاظت از سیگنال |
| دیود TVS | پاسخ سریع (سطح نانوثانیه)، ولتاژ بستن | مدارهای مجتمع، ابزار دقیق |
4. اهمیت حفاظت از اضافه ولتاژ
با رواج تجهیزات الکترونیکی و افزایش پیچیدگی سیستم های قدرت، اهمیت حفاظت از اضافه ولتاژ به طور فزاینده ای برجسته شده است. در زیر آمار تصادفات ناشی از اضافه ولتاژ در سال های اخیر آورده شده است:
| سال | نوع تصادف | زیان اقتصادی (100 میلیون یوان) |
|---|---|---|
| 2021 | برخورد صاعقه باعث آسیب به پست می شود | 2.3 |
| 2022 | اضافه ولتاژ شبکه برق باعث آتش سوزی می شود | 1.8 |
| 2023 | تجهیزات الکترونیکی به صورت دسته ای سوخته اند | 0.9 |
5. نحوه انتخاب راه حل حفاظت از اضافه ولتاژ
هنگام انتخاب راه حل حفاظت از اضافه ولتاژ باید فاکتورهای زیر را در نظر گرفت:
1.سطح ولتاژ: آستانه دستگاه حفاظت را با توجه به ولتاژ نامی سیستم انتخاب کنید.
2.سرعت پاسخگویی: اضافه ولتاژ گذرا با فرکانس بالا به دستگاه های پاسخ سریع (مانند دیودهای TVS) نیاز دارد.
3.ظرفیت جذب انرژی: صاعقه گیرها یا وریستورهای با ظرفیت بالا باید برای اضافه ولتاژهای پر انرژی مانند صاعقه انتخاب شوند.
4.شرایط محیطی: رطوبت، دما و غیره ممکن است بر عملکرد دستگاه محافظ تأثیر بگذارد.
6. روند توسعه آینده
با توسعه شبکه هوشمند و اینترنت اشیا، فناوری حفاظت از اضافه ولتاژ به سمتی حرکت می کندباهوشویکپارچه سازیتکامل جهت به عنوان مثال، صاعقه گیر با عملکردهای خود تشخیصی و سیستم های نظارت از راه دور همراه با محاسبات ابری، قابلیت اطمینان و کارایی حفاظت را بیشتر بهبود می بخشد.
خلاصه: حفاظت از اضافه ولتاژ یک فناوری کلیدی برای اطمینان از عملکرد ایمن سیستم های قدرت و تجهیزات الکترونیکی است. با انتخاب منطقی روش ها و دستگاه های حفاظتی، می توان به طور موثر از خسارات اقتصادی و حوادث ایمنی ناشی از اضافه ولتاژ جلوگیری کرد.
جزئیات را بررسی کنید
جزئیات را بررسی کنید